Список на премиери на Обединетото Кралствоry a.okaie_wocey akim]h2 Iiha
- горе-лево: Роберт Волпол — прв премиер на Велика Британија.
- горе-десно: Вилијам Пит Помладиот — последен премиер на Велика Британија и прв на Обединетото Кралство
- долу-лево: Бенџамин Дизраели — прв премиер кој го користел денешното звање „Главен министер“ (Prime Minister)
- долу-десно: Хенри Кемпбел-Банерман — првиот премиер кој официјално го носел денешното звање.
Премиерот (англиски: Prime Minister - „Главен министер“) е политичкиот водач на Обединетото Кралство и шеф на британската влада. Има задача да ги одбере сите други членови на владата, да претседава на состаноците на кабинетот и да решава дали да се свикаат нови парламентарни избори for the Домот на општините (долниот дом).[1][2] Премиерот исто така има право да назначува лица на високи функции во Англиканската црква, да назначува судии и да предлага прогласување на нови доживотни перства.[3]
Не се знае точниот датум на прогласувањето на првиот премиер на земјата, бидејќи оваа функција не е создадена, туку еволуирала низ извесен временски период.[4] Денешните исТориевцичари за прв премиер го сметаат Роберт Волпол, кој ја предводел земјата 21 година (1721-1742).[5][6] Волпол се задржал на функцијата најголго од сите досегашни премиери.[7]
Моментален премиер на државата е Борис Џонсон кој стапил на функцијата на 24 јули 2016 со оставката на неговата сопартијка, Тереза Меј.
Содржина
|
|
Премиери од XVIII век[уреди | уреди извор]
Премиерите од XVIII век биле Премиер на Англија, Велс и Шкотска (Кралство Велика Британија, формирано со законот „Закон за Унијата 1707“.
| Име | Портрет | Стапил на должност | Отстапил должност | Политичка партија | |
|---|---|---|---|---|---|
| Роберт Волпол (од 1742 како Ерл од Орфорд) |
|
4 април 1721 | 11 февруари 1742 | Виговци | |
| Ерлот од Вилмингтон | 
|
16 февруари 1742 | 2 јули 1743 | Виговци | |
| Хенри Пелхем | 
|
27 август 1743 | 6 март 1754 | Виговци | |
| Војводата од Њукасл (прв мандат) |
|
16 март 1754 | 16 ноември 1756 | Виговци | |
| Војводата од Девоншир | 
|
16 ноември 1756 | 25 јуни 1757 | Виговци | |
| Војводата од Њукасл (втор мандат) |
|
2 јули 1757 | 26 мај 1762 | Виговец | |
| Ерлот од Бјут | 
|
26 мај 1762 | 16 април 1763 | Ториевци | |
| Џорџ Гренвил | 
|
16 април 1763 | 13 јули 1765 | Виговци | |
| Маркизот од Рокингем (прв мандат) |
60px | 13 јули 1765 | 30 јули 1766 | Виговци | |
| Ерлот од Четем, „Вилијам Пит Постариот“ | 
|
30 јули 1766 | 14 октомври 1768 | Виговци | |
| Војводата од Графтон | 14 октомври 1768 | 28 јануари 1770 | Виговци | ||
| Лорд Норт | 
|
28 јануари 1770 | 22 март 1782 | Ториевци | |
| Маркизот од Рокингем (втор мандат) |
60px | 27 март 1782 | 1 јули 1782 | Виговци | |
| Ерлот од Шелбурн | 
|
4 јули 1782 | 2 април 1783 | Виговци | |
| Војводата од Портленд (прв мандат) |
|
2 април 1783 | 19 декември 1783 | Виговци | |
| Вилијам Пит Помладиот (прв мандат) |
|
19 декември 1783 | 14 март 1801 | Ториевци | |
Премиери од XIX век[уреди | уреди извор]
Премиерите за време на XIX век биле Премиер на Англија, Велс, Шкотска и Ирска, по Законот за Унијата 1800 (со кој Кралството Ирска се присоединило кон Кралството Велика Британија, така создавајќи ја државата Обединето Кралство на Велика Британија и Ирска, почнувајќи од 1 јануари, 1801).
| Име | Портрет | Стапил на должност | Отстапил должност | Политичка партија | |
|---|---|---|---|---|---|
| Хенри Адингтон | 
|
17 март 1801 | 10 мај 1804 | Ториевци | |
| Вилијам Пит Помладиот (втор мандат) |
|
10 мај 1804 | 23 јануари 1806 | Ториевци | |
| Лордот Гренвил | 
|
11 февруари 1806 | 31 март 1807 | Виговци | |
| Војводата од Портленд (втор мандат) |
|
31 март 1807 | 4 октомври 1809 | Ториевци | |
| Спенсер Персевал | 
|
4 октомври 1809 | 11 мај 1812 | Ториевци | |
| Ерлот од Ливерпул | 
|
8 јуни 1812 | 9 април 1827 | Ториевци | |
| Џорџ Кенинг | 
|
10 април 1827 | 8 август 1827 | Ториевци | |
| Виконтот Годрич | 
|
31 август 1827 | 21 јануари 1828 | Ториевци | |
| Војводата од Велингтон (прв мандат) |
|
22 јануари 1828 | 16 ноември 1830 | Ториевци | |
| Ерлот Греј | 
|
22 ноември 1830 | 9 јули 1834 | Виговци | |
| Виконтот Мелбурн (прв мандат) |
|
16 јули 1834 | 14 ноември 1834 | Виговци | |
| Војводата од Велингтон (втор мандат) |
|
14 ноември 1834 | 10 декември 1834 | Ториевци | |
| Роберт Пил (прв мандат) |
|
10 декември 1834 | 8 април 1835 | Конзервативци | |
| Виконтот Мелбурн (втор мандат) |
|
18 април 1835 | 30 август 1841 | Виговци | |
| Роберт Пил (втор мандат) |
|
30 август 1841 | 29 јуни 1846 | Конзервативци | |
| Лордот Џон Расел (прв мандат) (отоа премиер како Ерл Расел) |
|
30 јуни 1846 | 21 февруари 1852 | Виговци | |
| Ерлот од Дерби (прв мандат) |
|
23 февруари 1852 | 17 декември 1852 | Конзервативци | |
| Ерлот од Абердин | 
|
19 декември 1852 | 30 јануари 1855 | Пилити | |
| Виконтот Палмерстон (прв мандат) |
|
6 февруари 1855 | 19 февруари 1858 | Виговци | |
| Ерлот од Дерби (втор мандат) |
|
20 февруари 1858 | 11 јуни 1859 | Конзервативци | |
| Виконтот Палмерстон (втор мандат) |
|
12 јуни 1859 | 18 октомври 1865 | Либерали | |
| Ерлот Расел (втор мандат) (претходно премиер како Лорд Џон Расел) |
|
29 октомври 1865 | 26 јуни 1866 | Либерали | |
| Ерлот од Дерби (трет мандат) |
|
28 јуни 1866 | 25 февруари 1868 | Конзервативци | |
| Бнеџамин Дизраели (прв мандат) |
27 февруари 1868 | 1 декември 1868 | Конзервативци | ||
| Вилијам Еварт Гладстон (прв мандат) |
|
3 декември 1868 | 17 февруари 1874 | Либерали | |
| Бнеџамин Дизраели (втор мандат) (од 1876 како Ерл од Биконсфилд) |
20 февруари 1874 | 21 април 1880 | Конзервативци | ||
| Вилијам Еварт Гладстон (втор мандат) |
|
23 април 1880 | 9 јуни 1885 | Либерали | |
| Маркизот од Солсбери (прв мандат) |
|
23 јуни 1885 | 28 јануари 1886 | Конзервативци | |
| Вилијам Еварт Гладстон (трет мандат) |
|
1 февруари 1886 | 20 јули 1886 | Либерали | |
| Маркизот од Солсбери (втор мандат) |
|
25 јули 1886 | 11 август 1892 | Конзервативци | |
| Вилијам Еварт Гладстон (четврт мандат) |
|
15 август 1892 | 2 март 1894 | Либерали | |
| Ерлот од Роузбери | 
|
5 март 1894 | 22 јуни 1895 | Либерали | |
| Маркизот од Солсбери (трет мандат) |
|
25 јуни 1895 | 11 јули 1902 | Конзервативци | |
Премиери од XX век[уреди | уреди извор]
Немало промени на јурисдикцијата на Парламентот (и затоа премиерот бил Премиер на териТориевциите каде бил) сѐ до 1922, кога по Англо-ирската војна, 26 грофовии во Ирска се отцепиле од Обединетото Кралство и ја формирале Ирската Слободна Држава. Останатите 6 грофовии на североистокот од Ирска останале, формирајќи ја Северна Ирска. Официјаното име на Обединетото Кралство сега било Обединето Кралство на Велика Британија и Северна Ирска.
| Име | Портрет | Стапил ма должност | Отстапил должност | Политичка партија | |
|---|---|---|---|---|---|
| Артур Балфур | 
|
11 јули 1902 | 5 декември 1905 | Конзервативци | |
| Хенри Кемпбел-Банерман | 
|
5 декември 1905 | 3 април 1908 | Либерали | |
| Х. Х. Асквит | 
|
5 април 1908 | 5 декември 1916 | Либерали | |
| Дејвид Лојд Џорџ | 
|
6 декември 1916 | 19 октомври 1922 | Либерали | |
| Ендрју Бонар Ло | 
|
23 октомври 1922 | 20 мај 1923 | Конзервативци | |
| Стенли Болдвин (прв мандат) |
|
23 мај 1923 | 16 јануари 1924 | Конзервативци | |
| Ремзи МекДоналд (прв мандат) |
22 јануари 1924 | 4 ноември 1924 | Лабуристи | ||
| Стенли Болдвин (втор мандат) |
|
4 ноември 1924 | 5 јуни 1929 | Конзервативци | |
| Ремзи МекДоналд (втор мандат) |
5 јуни 1929 | 24 август 1931 | Лабуристи | ||
| Ремзи МекДоналд (трет мандат) |
24 август 1931 | 7 јуни 1935 | Националлабуристи | ||
| Стенли Болдвин (трет мандат) |
|
7 јуни 1935 | 28 мај 1937 | Конзеревативци | |
| Невил Чемберлен | 60px | 28 мај 1937 | 10 мај 1940 | Конзервативци | |
| Винстон Черчил (прв мандат) |
10 мај 1940 | 27 јули 1945 | Конзервативци | ||
| Клемент Етли | 
|
27 јули 1945 | 26 октомври 1951 | Лабуристи | |
| Винстон Черчил (втор мандат) |
26 октомври 1951 | 7 април 1955 | Конзервативци | ||
| Ентони Идн | 
|
7 април 1955 | 9 јануари 1957 | Конзервативци | |
| Харолд Мекмилан | 
|
11 јануари 1957 | 19 октомври 1963 | Конзервативци | |
| Ерлот од Хоум (од 1963 како Алек Даглас-Хоум) |
|
19 октомври 1963 | 16 октомври 1964 | Конзервативци | |
| Харолд Вилсон (прв мандат) |
|
16 октомври 1964 | 19 јуни 1970 | Лабуристи | |
| Едвард Хит | 
|
19 јуни 1970 | 4 март 1974 | Конзервативци | |
| Харолд Вилсон (втор мандат) |
|
4 март 1974 | 5 април 1976 | Лабуристи | |
| Џејмс Калаган | 
|
5 април 1976 | 4 мај 1979 | Лабуристи | |
| Маргарет Тачер | 
|
4 мај 1979 | 28 ноември 1990 | Конзервативци | |
| Џон Мејџор | 
|
28 ноември 1990 | 2 мај 1997 | Конзервативци | |
| Тони Блер | 
|
2 мај 1997 | 27 јуни 2007 | Лабуристи | |
Премиери од XXI век[уреди | уреди извор]
| Име | Портрет | Стапил на должност | Отстапил должност | Политичка партија | |
|---|---|---|---|---|---|
| Гордон Браун | 
|
27 јуни 2007 | 11 мај 2010 | Лабуристи | |
| Дејвид Камерон | 
|
12 мај 2010 | 13 јули 2016 | Конзервативци | |
| Тереза Меј | 
|
13 јули 2016 | 24 јули 2019 | Конзервативци | |
| Борис Џонсон | 
|
24 јули 2019 | на функција | Конзервативци | |
Поврзано[уреди | уреди извор]
- Премиер на Обединетото Кралство
- Список на британски монарси
Наводи[уреди | уреди извор]
- ↑ „Government and Opposition roles“. Парламент на Обединетото Кралство. конс. 25 октомври 2008. (англиски)
- ↑ „Премиер“, „БиБиСи Вести“, БиБиСи, 16 октомври 2008 (посет. 25 октомври 2008 г). (англиски)
- ↑ „Поимник — Објаснувања на парламентарниот жаргон; Премиер“. Парламент на Обединетото Кралство. конс. 25 октомври 2008. (англиски)
- ↑ Hennessy (2001), стр. 39–40
- ↑ Clarke (1993), стр. 266
- ↑ Hennessy (2001), стр. 39
- ↑ „Партии и премиери“, „БиБиСи Вести“, БиБиСи, 19 мај 1998 (посет. 12 октомври 2008 г). (англиски)
Извори[уреди | уреди извор]
- 10 Даунинг Стрит. „Премиери низ исТориевцијата“. конс. 9 декември 2005. (англиски)
- archontology.org. „Обединето Кралство: Главни министри на Круната: 1730-2006“. конс. 9 февруари 2006. (англиски)