ArmeniiiP GJjCcgVGgилQulDBMmUurRr 1
| Flag |
Valdkundznam |
| Pälidn | Jerevan |
| Eläjiden lugu (2018) | 3 038 217[1] ristitud |
| Pind | 29 743 km² |
| Kel' | armenijan |
| Valdkundan pämez' | Armen Sarkisän |
| Päministr | Nikol Pašinän |
| Religii | hristanuskond |
| Valüt | armenijan dram (AMD) |
| Internet-domen | .am, .հայ |
| Telefonkod | +374 |
| Aigvö | UTC+4 |
Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna.
Armenii (armen.: Հայաստան, Hajastan), täuz' oficialine nimi — Armenijan Tazovaldkund (armen.: Հայաստանի Հանրապետություն, Hajastani Hanrapetutjun), om mererandatoi valdkund Evrazijas, Kavkazantagaižes. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Jerevan.
Südäiolend
- 1 Istorii
- 2 Geografijan andmused
- 3 Politine sistem
- 4 Administrativiž-territorialine jagand
- 5 Eläjad
- 6 Ižanduz
- 7 Homaičendad
- 8 Irdkosketused
Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]
Vn 1991 21. päiväl sügüz'kud Armenii tedoti ripmatomudes NSTÜ:späi.
Vahvištihe valdkundan Konstitucijad vn 1995 5. päiväl heinkud, se om väges voziden 2005 i 2015 kaiken rahvahan referendumiden jäl'ghe möhembaižidenke vajehtusidenke.
Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]
Armenii om mavaldkundröunoiš Azerbaidžananke päivnouzmas da suvipäivlaskmas (röunoiden piduz — 996 km), Irananke suves (44 km), Turkanmanke päivlaskmas (311 km) da Gruzijanke pohjoižes (219 km). Ühthine röunoiden piduz — 1570 km. Armenii om mererandatoi valdkund. Valdkundan pind — 29 743 km².
Londuseližed pävarad oma metallad: kuld, vas'k, molibden, cink, boksitad.
Politine sistem[redaktiruida | redaktiruida purde]
Ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident, radab Konstitucijan garantaks. Parlamentan ühtnijad valitas händast seičemeks vodeks, vaiše ühten strokun voimuz om olmas. Prezident paneb päministrad radsijha parlamentan kandidatan ezitamižen mödhe, sid' paneb ohjastusen mehid päministran taričendan mödhe.
Parlament (armen.: խորհրդարան, Horhrdaran) om üks'kodine Nacionaline Suim (armen.: Հայաստանի Ազգային Ժողով, Hajastani Azgajin Žogov) 105 ühtnijanke. Kaik rahvaz änestab sen kandidatoid kerdan vides vodes.
Prezidentan järgenduseližed valičendad oliba parlamentas ezmäižen kerdan vn 2015 Konstitucijan kohendusen jäl'ghe (ende kaik rahvaz valiči) vn 2018 2. päiväl keväz'kud, Armen Sarkisän om vahvištadud (101 än' 105:späi, 96,19%). Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2017 2. päiväl sulakud. Se ei vahvištand päministrad radsijha kaks' kerdad i om pästtud radmaspäi vn 2018 1. päiväl kül'mkud. Edelstrokuižed valičendad lindäs vn 2018 9. päiväl tal'vkud. Nikol Pašinän radab päministran vs 2018 semendkun 8. päiväspäi.
Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]
Kacu kirjutuz: Armenijan administrativiž-territorialine jagand.
Armenii jagase 10 agjaha (armen.: մարզ marz) da Jerevan-lidnankundha. Pälidnankund alajagase rajonihe. Agjad alajagasoiš kundoihe. Vl 2011 kaik oli 932 kundad, sidä kesken 871 küläkundad da 61 lidnankundad.
Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]
Vn 2011 Armenijan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 3 018 854 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 3 633 300 eläjad vl 1992.
Rahvahad (enamba 0,4% vn 2011, ozutadud rahvahudenke): armenijalaižed — 98,1%, jezidalaižed — 1,2%, venänikad — 0,4%, toižed rahvahad — 0,3%.
Lidnoiden eläjiden pala oli 63,3% vl 2011 (vl 1991 — 69,5%). Lidnalaižiden pol' eläb Jerevanas. Toižed järedad lidnad (enamba 80 tuh. ristituid vl 2014, surembaspäi penembha): Gümri, Vanadzor. Vl 2011 kaik oli 48 lidnad valdkundas.
Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]
Vl 2009 Armenijan päeksport oli vas'k da sen ühthesuladused (23%), raudan ühthesuladused (13%), alkogoližed jomad (10%), diamantad (9%), alüminii da sen ühthesuladused (9%); toine eksport — kuld (5%), kofe (2%), cink, cement, stökoltegesed.
Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]
- ↑ Armenijan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]
- Armenijan prezidentan oficialine sait (president.am). (arm.) (ven.) (angl.)
- Armenijan ohjastusen oficialine sait (gov.am). (arm.) (angl.) (ven.)
- Armenijan parlamentan oficialine sait (parliament.am). (arm.) (ven.) (angl.) (fr.)
| Armenii Vikiaitas |
| Evropan valdkundad | ||
|
1 Om Azijas mugažo. |
| Azijan valdkundad | ||
|
1 Om Evropas mugažo. 2 Om Afrikas mugažo. 3 Om Valdmerimaiš mugažo. |